Anlaşmalı Boşanma Nedir? Şartları, Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Anlaşmalı boşanma, eşlerin evlilik birliğini sona erdirme konusunda ortak iradeye sahip olduğu ve boşanmanın hukuki sonuçları üzerinde anlaşmaya vardığı boşanma türüdür. Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi kapsamında düzenlenen anlaşmalı boşanmada tarafların yalnızca boşanmak istemeleri yeterli değildir. Boşanmanın mali sonuçları, çocukların durumu, nafaka, velayet ve varsa tazminat gibi konularda da anlaşmaya varılması gerekir.
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları Nelerdir?
Anlaşmalı boşanma davasının açılabilmesi için öncelikle evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Bunun yanında eşlerin birlikte mahkemeye başvurması veya eşlerden birinin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi mümkündür.
Ancak tarafların boşanma konusunda anlaşmış olması tek başına yeterli değildir. Eşlerin;
- Velayetin kimde kalacağı,
- Çocuk ile diğer ebeveyn arasındaki kişisel ilişkinin nasıl kurulacağı,
- İştirak nafakası ve varsa yoksulluk nafakası,
- Maddi ve manevi tazminat,
- Ziynet eşyaları ve malvarlığına ilişkin talepler,
- Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti
gibi konularda da anlaşmaya varması gerekir.
Bu hususlar genellikle anlaşmalı boşanma protokolü içerisinde açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde düzenlenir.
Anlaşmalı Boşanma Süreci Nasıl İlerler?
Tarafların hazırladığı protokol ile birlikte görevli ve yetkili Aile Mahkemesine başvuru yapılır. Mahkeme, tarafların iradelerinin gerçekten özgür olup olmadığını ve protokolde yer alan düzenlemelerin hukuka uygunluğunu değerlendirir.
Özellikle ortak çocukların bulunması halinde mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek velayet ve kişisel ilişki düzenlemelerini inceler. Hâkim, gerekli görmesi halinde protokolde değişiklik yapılmasını isteyebilir.
Anlaşmalı boşanmada tarafların duruşmada bizzat hazır bulunarak boşanma iradelerini açıklamaları önem taşır. Hâkim, tarafları dinledikten ve gerekli değerlendirmeleri yaptıktan sonra boşanmaya karar verebilir.
Anlaşmalı Boşanmada Nelere Dikkat Edilmelidir?
Anlaşmalı boşanmanın çekişmeli boşanmaya göre daha hızlı ve daha az uyuşmazlıkla sonuçlanabilmesi, protokolün gelişigüzel hazırlanabileceği anlamına gelmez. Özellikle nafaka, velayet, tazminat ve malvarlığına ilişkin hakların açıkça düzenlenmesi gerekir.
Bu nedenle anlaşmalı boşanma protokolü imzalanmadan önce tarafların hak ve yükümlülüklerinin hukuki açıdan değerlendirilmesi önemlidir. Eksik veya hatalı hazırlanmış bir protokol, ilerleyen süreçte yeni hukuki uyuşmazlıklara neden olabilir.
İzmir Boşanma Hukuku kapsamında anlaşmalı boşanma sürecinde, tarafların haklarının korunması ve protokolün hukuka uygun şekilde hazırlanması büyük önem taşımaktadır.